[spoiler]

پلاگین

[/spoiler] دانشگاههای سوئد پس از پولی شدن (قسمت اول) - زیر آسمان سوئد
X
تبلیغات
رایتل
سه‌شنبه 21 آذر‌ماه سال 1391 @ 02:13

دانشگاههای سوئد پس از پولی شدن (قسمت اول)



زیر آسمان سوئد:
گفتار زیر یک بحث خودمانی و دوستانه با شمایی هست که قصد دارید برای تحصیل در یکی از دانشگاههای سوئد به این سرزمین مهاجرت کنید.همانطوری که می دانید بر اساس قانون مصوب پارلمان سوئد در اکتبر امسال، دانشگاههای سوئد از ترم پائیز سال ۲۰۱۱ میلادی برای تمامی دانشجویان خارجی غیراروپایی دیگر رایگان نخواهند بود و تحصیل در آنها  (در مقاطع لیسانس و فوق لیسانس) مشمول پرداخت هزینه ای معادل ۹۵۰۰ تا ۱۱۰۰۰ دلار آمریکا (متغیر و بسته به دانشگاه) بعنوان هزینه شهریه سالانه دانشگاه بعلاوه ۹۰۰ کرون هزینه بررسی مدارک تحصیلی در زمان اقدام خواهد بود.با این وجود، برای خیلی از افراد این سوال ممکن است پیش بیاید که آیا علیرغم اجرای این قانون، دانشجویان ایرانی از تحصیل در دانشگاههای سوئد کماکان استقبال خواهد نمود یا اینکه به انتخابهای دیگری در سایر کشورهایی که شرایط تحصیلی و زندگی تقریبا برابری با سوئد دارند خواهند اندیشید؟!

بازپس گرفتن یک آوانس!

اینکه دانشگاههای سوئد مثل سایر نقاط دنیا پولی می شوند،چیز غریبی نمی تواند قلمداد شود.چیزی که تا حالا غریب بوده پولی نبودن سیستم تحصیلی برای خارجی ها بوده نه پولی شدنش! این را به این دلیل می گویم چون دانشگاههای سوئد از نظر اعتبار،امکانات تحصیلی،زبان انگلیسی بعنوان زبان رسمی آموزش و سیستم آموزشی و تحصیلی پیشرفته چیزی از دانشگاههای دیگر دنیا کم ندارد.درنظر بگیرید که هرساله برای هر دانشجوی خارجی چه هزینه گزافی دولت سوئد اختصاص می دهد.از هزینه های دانشگاه و میز و صندلی و کلاس و امکانات آموزشی و حقوق اساتید گرفته تا سفرهای رایگان و پربار علمی و بازدیدهای گروهی و کمک هزینه ها و فاندهای طی دوران تحصیل و حتی پولی که بعنوان میهمان نوازی (Hospitality) به همه دانشجوهای خارجی یکبار در سال پرداخت می شود! این هزینه ها همگی از سوی پارلمان سوئد که نقش مجری سیاستهای دولت سوئد رو بازی می کند پرداخت می شود و صد البته این هزینه ها از منبع درآمد حاصل از دریافت مالیاتهای عمومی مردم سوئد تامین می شود.مردمی که کار می کنند و مالیاتی در حدود ۳۳% حقوق خودشون رو به دولت میپردازند تا به همون نسبت و حتی بیشتر امکانات رایگان تحصیل و تسهیلات اجتماعی مناسب مثل حمل و نقل آسان و منظم و خدمات درمانی ارزان و  امکانات بیمه ای مطمئن براشون مهیا شود.بنابراین،بحثی که پیش میاد این هست که چرا خود سوئدی ها که از امکانات تحصیل رایگان برخوردار هستند برای خارجی هایی که  عموما پس از اتمام تحصیل شان در سوئد برای کار و زندگی به کشورهای دیگری مثل آمریکا و استرالیا و کانادا و... می روند یا اصلا به کشورشان بازمی گردند(مثل بیشتر دانشجوهای هندی تبار) هزینه کنند و آنهم از محل پرداخت مالیات عمومی مردم! البته این نکته را هم نباید فراموش نمود که وجود دانشجویان خارجی که  می توان آنها را علاوه بر دانشجو بودن،توریستهای موقت نیز قلمداد نمود، بخودی خود به صنعت توریسم و افزایش درامدهای حاصل از مالیات کشور هم کمک می کند چون دانشجویان خارجی در زندگی روزانه شان هزینه می کنند،به خرید می روند،سفر می کنند و مثل سایر مردم درصدی مالیات را ضمن خرید به دولت می پردازند.اینها همه، تنها یک جنبه از مهاجرت تحصیلی دانشجویان خارجی به سوئد هستند.در سوی دیگر، سیاستهای دیگری نیز در زمره اهداف بلندمدت دولتمردان سوئدی از جذب دانشجویان خارجی وجود دارند که در ادامه به برخی از آنها اشاره می کنیم.



اهمیت تحقیقات و پژوهش و کشف استعدادهای استثنایی
همانطور که می دانید در دانشگاههای سوئد، تحقیق و یا Research هسته اصلی دانشگاه را تشکیل می دهد.شاید بتوان گفت تنها ۱۰ درصد از وقت یک استاد یا پروفسور دانشگاه به تدریس در کلاسهای درس می گذرد(چیزی که در ایران شاید ۹۵% باشد!).مابقی وقت به دو قسمت اصلی تقسیم می شود:
یک قسمت مربوط به پروژه هایی است که استاد دانشگاه مربوطه بواسطه ارتباط تنگاتنگ دانشگاه با بخش صنعت در سوئد، انجام آنها در فهرست فعالیتهای علمی و تحقیقاتی او از قبل ( طبق یک برنامه ریزی منسجم قبلی) گنجانده می شود و وی همراه با تنی چند از سایر اساتید و افراد متخصص و باتجربه در بخش صنعت موظف به انجام آن پروژه ها می شود.بودجه این پروژه های تحقیقاتی همگی از سوی بخش دولتی تامین می شود و دانشگاه تنها وظیفه ای که در این بین دارد، انسجام یک تیم علمی متناسب با پروژه و اختصاص بودجه به آن است.

قسمت بعدی مربوط به پروژه های تحقیقاتی می شود که بین اساتید و دانشجویان بصورت پایان نامه تحصیلی دوره لیسانس یا فوق لیسانس یا دکترا تعریف می شود که می توانند بصورت هم جدا و هم مشترک با بخش صنعت انجام شوند.همچنین فعالیتهایی نظیر شرکت در کنفرانسهای علمی-برگزاری نمایشگاهای علمی و تخصصی-هماهنگی برای بازدیدهای علمی-طرح ریزی برای پروژه های جدید و انجام تحقیقات تکمیلی برای توسعه بهینه صنایع و استفاده از منابع تجدیدشونده و  غیرآلاینده مثل انرژی های نو (باد،خورشید،انرژی زمین گرمایی،امواج دریا،گیاهان و...) در جهت افزایش بهره وری اقتصادی کشور همگی از دیگر بخشهای مختلف و متنوعی هستند که یک استاد دانشگاه در سوئد روزانه با آنها درگیر است.


همه اینها باعث می شود که با تمرکز بر روی پروژه های تحقیقاتی و پژوهشی، فرصت برای نوآوری و خلاقیت و پویایی محیط دانشگاه( یعنی جایی که برای رشد و ارتقای سطح اندیشه افراد ساخته شده است) فراهم شود و بواسطه ارتباط بسیار نزدیک صنعت با دانشگاه، بخش صنعت و کارفرمایان صاحب سرمایه بازار کار نیز علاقه مند به سرمایه گذاری در بخش دانشگاه باشند تا با پرورش ایده های جدید ذهنی در دانشگاه بتونند از ماحصل تحقیقات و پروژه های مشترک به نفع افزایش بهره وری و سود اقتصادی خودشون و همزمان توسعه فناوری کشورشون استفاده لازم را ببرند.این یک معامله علمی با سود چندگانه است.از طرفی دانشگاه و صنعت کمیت و کیفیت ارتباطشون قوی و قویتر می شود و از طرفی دانشجوی پویا و صاحب فکر بواسطه امکانات و تسهیلات دولتی که در اختیارش گذاشته می شود به مراحل بالاتری از ترقی و پیشرفت علمی در زندگیش می رسد.اما جنبه از همه مهمتر این سیاستگذاری اصولی و برنامه ریزی شده، این هست که با ظهور تنها و تنها یک Intellectual Property* (ایده های ذهنی که امکان بهره وری اقتصادی در بلندمدت را برای کشور دارند) در بین دانشجویان خارجی میهمان،تمامی هزینه های انجام شده که بصورت رایگان از سوی دولت صورت گرفته بود به شکلی باورنکردنی جبران می شود! می خواهید بدانید چگونه؟! (مطلب زیر را بخوانید.)

*بین یک "ایده ذهنی قابل سرمایه گذاری" (Intellectual Property) و یک "اختراع علمی" (Invention) تفاوت زیادی هست.اختراع علمی فرایندی است که در خلال آن یک پدیده علمی جدید برای نخستین بار به دنیا معرفی می شود ولی ممکن است در آینده از آن بهره برداری اقتصادی انجام بشود یا نشود در حالیکه یک "ایده ذهنی قابل سرمایه گذاری" پتانسیل تبدیل شدن به یک حق امتیاز تجاری انحصاری (Patent) یا یک مارک تجاری معروف (Trademark) یا یک فرمول تجاری اختصاصی (Trade Secret) را داراست."کوکاکولا" Coca Cola بعنوان یک Patent و مارک تجاری کوکاکولا بعنوان یک Trademark و فرمول ساخت نوشابه کوکاکولا بعنوان یک Trade Secret یکی از مشهورترین مثالهای یک ایده ذهنی قابل سرمایه گذاری می تواند باشد.

اما برای توضیح بیشتر و اشاره به اهمیت این موضوع به یک مثال دیگر نیز اشاره می کنیم.ایده ذهنی تولید برق از یک جلبک ساده و پیشنهاد یک طرح جامع برای انجام تحقیق در این زمینه (بشرطی که از سوی تیم فنی دانشگاه Feasible قلمداد شود و بعنوان یک طرح دارای پتانسیل اجرا مورد تایید قرار بگیرد) می تواند نقطه شروعی برای یک تحول عظیم در بخش صنعت و فناوری یک کشور در تولید انرژی برق باشد و چه بسا که با توسعه این فناوری و فروش آن تحت یک Patent انحصاری، میلیاردها درآمد برای سالهای متمادی نصیب دولت آن کشور و  نصیب مردم نسلهای بعدی آن سرزمین بشود! پس موضوع کم اهمیتی اصلا نمی تواند باشد.


موقعیتهای خالی ،کمبود دانشجو و ایجاد فضای رقابتی
اما باز هم این مزایا همه آن مزایایی نیست که یک دانشجوی خارجی می تواند با اندیشه و استعداد خودش برای دنیای اطرافش به ارمغان بیاورد.وجود دانشجوی خارجی برای پرکردن برخی از موقعیتهای خالی یا کم طرفدار یک دانشگاه مسئله مهمی هست که طی این سالها خیلی از دانشگاههای دنیا متوجه این کمبودها شده اند.در سوئد، برخی از رشته های فنی با چنین چالشی مواجه هستند درحالیکه بطور مثال با گسترش گرایش جهانی دانشجوها به رشته های بروز و به نسبت آسانتری مثل مدیریت،اقتصاد و یا حقوق و اشباع شدن تدریجی ظرفیتهای پذیرش این رشته ها در دنیا، این رشته های فنی بودند که با معضل کمبود دانشجو روبرو شدند و در نتیجه درها برای ورود دانشجوهای خارجی باز شد.از طرفی وجود دانشجوی خارجی با خودش تنوع فرهنگی و تنوع در محیط آموزشی همراه می آورد و  در واقع در یک محیط پویای رقابتی هست که امکان رشد و بهینه شدن سیستم فراهم می شود.فضایی که در آن نرخ توسعه فرهنگی و علمی دانشگاه به شکل فزاینده ای رشد می کند.

حرف آخر...
هیچ کسی نمی تواند منکر این حقیقت باشد که پولی شدن سیستم تحصیلی دانشگاههای سوئد برای دانشجویان ایرانی خبر تاسف انگیزی نیست.نه از این جهت که استعدادهای درخشان ولی کم توان از لحاظ مالی نمی توانند  دیگر به ادامه تحصیل در سوئد امیدوار باشند بلکه از این جهت که آن عده ای که حتی از عهده مخارج زندگی شان در سوئد برمی آمدند نیز از این پس برای پذیرش در دانشگاههای سوئد نیاز به پرداخت مبلغ قابل توجهی بعنوان شهریه سالانه دانشگاه دارند که شاید تصمیم گیری را برای انتخاب( با وجود دانشگاههای معتبر و هم طراز انگلیسی زبان در کشورهای آمریکا،کانادا و یا استرالیا که مضافا شرایط آسانتری برای دریافت اقامت پس از تحصیل را هم دارند) بیش از پیش مشکلتر کند!
همچنین برای خیلی از افرادی که از تحصیل در سوئد اهداف بلندتری مثل اقامت دائمی در سوئد را دنبال می کنند، نقش مدت زمان تحصیل را در اخذ اقامتشان بی اثر می بینند. همانطور که می دانید،در سوئد شما بعنوان دانشجوی میهمان (حتی در مقطع دکترا هم که پذیرش شوید)، مدت زمان تحصیلتان جزو مدت حداقل چهارسال برای حائز شرایط شدن جهت اقدام برای اقامت دائمی سوئد محسوب نخواهد شد.
بنابراین اگر از تحصیل در سوئد، به فکر اقامت دائمی در سوئد نیز هستید و به قولی برایتان  اولویت محسوب می شود، بهتر است شغل متناسبی برای خود پیدا کنید تا از طریق کاری برای مسئله اقامت تان اقدام کنید.اما اگر زیاد به موضوع ماندگار شدن در سوئد فکر نمی کنید و با اولویت تحصیلی به سوئد می آیید، باید مطمئن باشید که تجربه تحصیل در یک سیستم آموزشی کارآمد و همگام با آخرین فناوری های روز دنیا-در هرجای دنیا که باشد- تجربه ای مفید و ارزشمند است و تحصیل در دانشگاههای سوئد از این حیث همانند سکوی پرتاب به شما این امکان را خواهد داد تا به اهداف عالی تری در زندگی تان دست پیدا کنید.آنگاه چه بسا که با تحصیل در سوئد،خودبخود شرایطی فراهم شود که یا در سوئد ماندگار شوید و به کار و زندگی بپردازید و یا اینکه  زمینه های مساعدتری برایتان پیش بیاید که حتی تصورش هم از ابتدا بعید برایتان بنظر می رسید!

نگاه به زندگی تحصیلی و شغلی موفق خیلی از دانشجویان ایرانی طی این سالها خود گویای این حقیقت می تواند باشد.یکی از برجسته ترین نمونه ها، زندگی بانو "مینو اخترزند" (مدیر کل راه آهن سراسری سوئد) است که سالها پیش بمنظور تحصیل از ایران به سوئد آمدند ولی با مهیا شدن شرایط کار در سوئد ماندگار شدند و اکنون یکی از موفق ترین ایرانیان مقیم سوئد محسوب می شوند که به تازگی نیز بعنوان نحستین بانوی ایرانی استاندار یکی از استانهای سوئد(استان یونشوپینگ) نیز منصوب شدند.



مینو اختر زند:مدیرکل راه آهن سراسری سوئد و استاندار Jönköping


نگارش و تنظیم: علی مهدی پور


*درصورتی که قصد لینک این صفحه را دارید،از نوار تولبار بالای صفحه به کل مطلب لینک کنید.لطفا مطالب را بدون ذکر منبع در جایی کپی نکنید.هرکدام از ما با رعایت حقوق نویسنده می توانیم به غنای فرهنگ کپی رایت در ایران کمک کنیم.

نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
ایمیل :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد

تمام حقوق این وبلاگ و مطالب آن متعلق به زیر آسمان سوئد می باشد